Zaburzenia lękowe
Objawy psychiczne: uczucie napięcia, skrępowania, zagrożenia oczekiwanie na przykre wydarzenia, niemożność odprężenia się, zawężenie pola spostrzegania, zaburzenia koncentracji uwagi.
Objawy wegetatywno- somatyczne: tachycardia, wzrost ciśnienia tętniczego, rzadziej jego nagły spadek, wzrost napięcia mięśniowego, rozszerzenia źrenic, zwiększone wydzielanie potu, zmniejszenie wydzielania śliny, zbledniecie skóry twarzy, częste oddawanie moczu, biegunki, zawroty głowy, uczucie lekkości w głowie, utrata łaknienia, zaburzenia snu, obniżenie libido
Objawy behawioralne manifestują się (w zależności od nasilenia lęku) od niepokoju manipulacyjnego, częstych zmian pozycji, przez niepokój ruchowy, potrzebę chodzenia do podniecenia ruchowego, rzadziej zahamowania.
Najczęściej występujące zaburzenia lękowe to:
Zaburzenia lękowe z napadami lęku - nawracające napady ciężkiego lęku ; występują w okolicznościach, w których brak jest obiektywnego zagrożenia. Między napadami paniki, pacjent jest względnie uwolniony od objawów lęku. W trakcie napadów paniki obecne są: kołatanie serca, ból w klatce piersiowej, uczucie duszności, zawroty głowy, depersonalizacja, derealizacja, uczucie dławienia w gardle, pocenie się, dreszcze, parestezje, wtórny strach przed śmiercią, utratą kontroli nad sobą, lub przed chorobą psychiczną. Napady paniki pojawiają się nagle i rozwijają się w ciągu 10 minut, cały napad trwa zazwyczaj 10-30 minut, rzadko dłużej niż godzinę.
Zaburzenia lękowe uogólnione - cechują się uporczywym i uogólnionym lękiem, który występuje niezależnie od jakichkolwiek zewnętrznych sytuacji i nie ulega nasileniu pod ich wpływem. Opisuje się go jako lęk ”wolnopłynący”. Na obraz kliniczny uogólnionych zaburzeń lękowych składają się; obawy ( martwienie się o przyszłość, o większość sytuacji życiowych, przeczuwanie, że coś się złego stanie, uczucie napięcia, trudności w koncentracji), napięcie ruchowe ( trudności w znalezieniu sobie miejsca, napięciowe bóle głowy, wzmożone napięcie mięśni, drżenie, uczucie trzęsienia się, niemożność odprężenia się), wzmożona aktywność układu autonomicznego ( zawroty głowy, uczucie dyskomfortu w nadbrzuszu, nudności, uderzenie gorąca lub zimna, pocenie się, tachykardia, przyspieszenie oddechu, suchość w ustach). Aby rozpoznać te zaburzenia należy stwierdzić pierwotne objawy lęku przez większość dni w okresie co najmniej kilku tygodni, a zwykle kilku miesięcy.
Fobie społeczne - unikanie sytuacji społecznych, w których pojawia się lęk. Obawy przed oceną ludzi skupionych w stosunkowo małych grupach ( lęk przed przebywaniem w poczekalniach, jedzeniem, lub zabieraniem głosu w obecności innych, uczestniczenie w spotkaniach towarzyskich). Mogą przejawiać się jako skargi na czerwienienie się, drżenie rąk, nudności czy potrzeba natychmiastowego oddania moczu, z przekonaniem, że jeden z tych wtórnych przejawów lęku jest problemem pierwotnym. Lęk jest ograniczony do sytuacji społecznych, a ich unikanie jest cechą dominującą.
Agorafobia - lęk przed otwartą przestrzenią i przed innymi cechami sytuacji jak obecność tłumu i utrudnienie natychmiastowej łatwej ucieczki do bezpiecznego miejsca. Termin ten obejmuje grupę fobii związanych z lękiem przed wyjściem i oddaleniem się od domu, podróżowaniem samemu, miejscami publicznymi, tłumem. Cechą charakterystyczną są zachowania polegające na unikaniu tych sytuacji, a w przypadku nieskuteczności takiego zachowania, czyli zetknięcia się z sytuacją fobiczną lub wyobrażenia sobie jej przeżywanie lęku o różnym nasileniu. Do rozpoznania konieczne jest aby objawy psychiczne i wegetatywne były pierwotnym przejawem lęku, lęk musi być ograniczony (lub występować głównie) do co najmniej dwóch z w/w sytuacji, unikanie sytuacji fobicznej musi być wyraźne.
